Undanfarið hefur áhugi vísindamanna á vistfræði og þróun breytileika innan tegunda stóraukist. Ferskvatnsfiskar á norðurslóðum eru sérstaklega áhugaverðir í þessu sambandi. Íslensk vatnakerfi eru óvenju fjölbreytt að gerð en hér eru fáar tegundir vatnafiska. Aðstæður hérlendis eru því óvenjugóðar til að rannsaka þróun fjölbreytileika innan tegunda. Erlendar rannsóknir sýna að hornsíli eru breytileg og í sumum tilfellum hafa þróast samsvæða afbrigði og tegundir. Hornsíli er útbreidd tegund hérlendis er hefur lítið verið rannsökuð. Verkefnið byggir á forverkefni sem hefur staðfest að fjölbreytileiki íslenskra hornsíla er mjög mikill og að samsvæða afbrigði finnast í nokkrum vötnum. Heildarmarkmið er að auka þekkingu á vistfræði  og þróun íslenskra hornsíla. Undirmarkmið og tilgátur  eru:  1)  lýsing samsvæða afbrigða, og aðlagana að ólíkum búsvæðum og fæðu; 2) að  kanna hvort mismunandi stöðugleiki umhverfisins tengist þróun samsvæða afbrigða  3) að greina hvernig áhrifum umhverfis og erfða á mótun svipgerðarinnar er háttað; 4) prófa hvort mismunur í samkeppni við aðrar tegundir og í afránshættu  koma fram í sérstökum aðlögunum í svipgerð og vistnýtingu. Rannsóknirnar beinast að  stofnum sem taldir eru henta til prófunar á ofangreindum tilgátum. Rannsóknunum er ætlað að auka skilning  á þeim vistfræðilegu þáttum sem valda þróun breytileika og  svara mikilvægum spurningum um myndun stofna og tegunda. 
Rannsóknaverkefnið hefur starfað frá 1998. Vísindasjóður styrkti verkefnið 1998-1999 með forverkefnisstyrk og 2000 – 2002 með rannsóknastyrk. Tveir nemendur hafa lokið M.Sc. námi í tengslum við verkefnið Lisa Doucette 2001 og Bjarni K. Kristjánsson 2001. Greinar sem komið hafa út um verkefnið Bjarni K. Kristjánsson o.fl. 2001a b (pdf)

Rannsóknir á grunnvatnsmarflóm

Síðan 1998 hafa fundist um 150 einstaklingar marflóa á tveimur svæðum í Þingvallavatni. Greinilegt er að hér er um að ræða grunnvatnsmarflær, sem tilheyra tveimur áður óþekktum tegundum. Þessi fundur er einstakur í sinni röð því bæði eru hér er um að ræða nýjan hóp lífvera (marflær) í íslensku ferskvatni og fyrsti fundur á íslenskum grunnvatnslífverum. Grunnvatnsmarflær eru um 12% af öllum þekktum tegundum marflóa. Þær eru útbreiddar víða, t.d. í mið Evrópu og Suðurríkjum Bandaríkjanna en yfirleitt í smáum einöngruðum stofnum. Margt er á huldu um uppruna og þróun grunnvatnsfánu og lítið er vitað um vistfræði þeirra. Meginmarkmið verkefnisins er að kanna vistfræði og útbreiðslu íslenskra grunnvatnsmarflóa. Verkefnið skiptist í þrjú undirmarkmið: 1) Að kanna útbreiðslu og þéttleika grunnvatnsmarflóa innan eldvirka svæðisins á Íslandi. 2) Að kanna vöxt, afkomu, frjósemi og fæðu hjá íslenskum grunnvatnsmarflóm. 3) Að kanna skyldleika grunnvatnsmarflóa innan og milli þeirra tveggja svæða þar sem þær finnast. Verkefnið mun auka skilning okkar á fjölbreytileika íslenskra grunnvatnsmarflóa. En er einnig mikilvægt innlegg í umræður vísindamanna um uppruna grunnvatnsfánu og um uppruna og fjölbreytileika íslensku fánunnar. Upplýsingar um vistfræði grunnvatnsmarflóa munu auka skilning vísindamanna á líffræði þessara lífvera, sem hingað til hafa verið að skornum skammti. Niðurstöður rannsóknarinnar munu sýna enn betur sérstöðu íslensks lífríkis, notkunar og verndargildi þess. Verkefnið er á fyrstu stigum og nú er unnið við að lýsa hinum nýfundnu tegundum.