Viktor F. Aðalsteinsson ver meistararitgerð sína við Háskólann á Hólum

Meistararitgerðin var unnin undir leiðsögn Bjarna K. Kristjánssonar prófessors og ber heitið Asynchrony in the dynamics of chironomids across six locations in Northeast Iceland.

Í rannsókninni greindi Viktor 18 ára gagnaröð um magn rykmýs (Diptera: Chironomidae) á sex rannsóknarsvæðum á Norðausturlandi. Gögnin voru fengin úr gluggagildrum við fimm vötn; Miklavatn, Sílalækjarvatn, Skjálftavatn, Víkingavatn og Mývatn. Þar sem Mývatn skiptist í tvo vistfræðilega ólíka hluta voru þeir greindir sem tvö aðskilin rannsóknarsvæði.

Markmið rannsóknarinnar var að kanna hvort stofnsveiflur rykmýs væru samstilltar milli svæða eða hvort þær fylgdu ólíkum mynstrum eftir staðsetningu. Slíkar rannsóknir geta veitt mikilvægar upplýsingar um þá vistfræðilegu þætti sem stjórna breytingum í stofnstærðum tegunda og hvernig vistkerfi bregðast við umhverfisbreytingum.

Niðurstöðurnar sýndu að sveiflur í magni rykmýs voru að mestu ósamstilltar milli rannsóknarsvæðanna. Jafnvel nálæg vötn sýndu oft mjög ólíkar stofnsveiflur á sama tíma. Þetta bendir til þess að svæðisbundnir umhverfisþættir eða flutningur lífvera milli vatna sé ekki nægjanlegur til að samræma stofnþróunina. Þess í stað virðast staðbundnir vistfræðilegir þættir skipta meira máli, svo sem búsvæðagerð, fæðuframboð, samspil tegunda og tengsl neytenda og fæðulinda innan hvers vistkerfis.

Rannsóknin varpar ljósi á mikilvægi staðbundinna vistfræðilegra ferla í ferskvatnsvistkerfum og eykur skilning á þeim þáttum sem hafa áhrif á stofnsveiflur smádýra í íslenskri náttúru. Niðurstöðurnar geta einnig haft hagnýtt gildi fyrir verndun og stjórnun lífríkis, meðal annars fuglategunda sem nýta rykmý sem mikilvæga fæðu og geta flust á milli svæða til að nýta tímabundna aukningu í framboði þessi.

Meistaraverkefnið er gott dæmi um hvernig langtímarannsóknir geta aukið skilning á flóknum vistfræðilegum ferlum og lagt grunn að markvissari vernd og stjórnun náttúrulegra vistkerfa.

Háskólinn á Hólum óskar Viktori F. Aðalsteinssyni innilega til hamingju með meistaragráðuna og þakkar honum fyrir framlag hans til rannsókna við skólann. Um leið eru honum færðar bestu óskir um farsæld og velfarnað í framtíðinni.

📖 Ritgerðina má nálgast á Skemmunni:
https://hdl.handle.net/1946/53443